WEEK 11: Je GSM is een goudmijn

Zoals ik vorige week al voorspelde, is het een zéér drukke week geweest. Bij CATAPA hadden we -voor de Open Min(e)d week- drie gastsprekers op bezoek. Drie dames: Gloria uit Ecuador, Margarita uit Bolivia en Mariana uit Colombia. Allen verdedigers van mensenrechten en de rechten van het milieu (van Pacha Mama zoals zij dat zo mooi zeggen).

Het eigenlijke verhaal dat deze dames afgelopen week op hogescholen, universiteiten en andere publieke evenementen brachten, is de impact van mijnbouw in hun land. Zowel op sociaal als op ecologisch vlak laten mijnbouwactiviteiten grote wonden na. Een deel van de ontgonnen metalen komt in onze elektronische toestellen terecht, wordt gebruikt voor juwelen of wordt opgeslagen in kluizen voor speculatie. Over de impact die we in Bolivia met eigen ogen hebben kunnen zien, schreef ik vorige week trouwens ook een artikeltje: Oplossing tegen opdrogen Poopómeer: een muurtje voor de wind. Deze week wil ik daarom deze blog weiden aan het harde werk van deze sterke vrouwen, en enkele alternatieven bekijken voor de metalen in onze gsm.

1. Consu-minderen

Je kan je de vraag stellen: Hebben we al die apparaten nu echt nodig? Een smartphone, een tablet, een laptop, een desktopcomputer, een smartphone voor het werk… en waarschijnlijk ook nog een aantal oude gsm’s die niet of slecht werken en ergens in een lade stof liggen verzamelen.

Vaak worden ze ook nog eens vroegtijds vervangen omdat er iets kleins aan scheelt (en ze vaak op zo’n manier gemaakt zijn dat ze moeilijk te repareren zijn, of zelfs geprogrammeerd zijn om na een tijd minder goed te gaan werken). iFixit is een mooi initiatief dat daar wat aan wil doen. Het is een soort wikipedia-website met handleidingen om vele elektronische toestellen zelf te gaan repareren.


Hoeveel elektronische toestellen heb jij in huis?

2. E-waste = goudmijn

Heeft het toch zijn beste leven gehad, zorg dan zeker dat je toestel gerecycleerd wordt. Een smartphone bevat meer dan 40 verschillende metalen en zoals we vorige week al aangaven, verliezen metalen hun kwaliteiten niet na meermaals te recycleren. Wel is het niet gemakkelijk en niet goedkoop om deze metalen uit gsm’s te halen. Wist je dat er in ertsgesteente per ton erts 3,7 kg koper, 4,2 g zilver en 0,2 g goud zit. Dat terwijl dat voor één ton gsm’s op 50-150 kg koper, 500-700 g zilver en 150-400 g goud neerkomt (Bron: Boliden Sustainability Report).

Eén van de grote problemen is nog steeds dat te weinig afgedankte gsm’s op de juiste plaats terecht komen. In De Standaard stond recent een artikel waaruit blijkt dat in elk huishouden gemiddeld 4,5 smartphones stof aan het vergaren zijn. We hebben het dan nog niet over andere waardevolle en controversiële bestanddelen van je gsm, zoals kobalt, coltan en vele andere. Binnen brengen dus! In België gebeurt deze inzameling via Recupel.


Inzamelpunt voor afgedankte gsm’s.

3. Ga voor een fairphone!

Wil je toch een smartphone, dan zou je eigenlijk voor een Fairphone moeten kiezen. De makers van de Fairphone doen al het mogelijke om de oorsprong van de gebruikte metalen na te gaan, op te volgen en ervoor te zorgen dat ze op zo’n verantwoord mogelijke manier ontgonnen worden. Iets wat lang niet altijd haalbaar is. Hoe dan ook zijn de enige verantwoorde metalen afkomstig van recyclage. Ik moet toegeven, toen ik mijn laatste gsm ben kwijtgeraakt, heb ik gekozen voor het goedkoopste model dat aan mijn minimale voorwaarden voldeed. En dat was helaas niet een Fairphone. Toch is het ook lang niet de duurste gsm op de markt.

Daarnaast is de Fairphone ook zo ontwikkeld dat eens je hem hebt, hij ook effectief gemaakt is om lang mee te gaan. De winst maak je dus op langere termijn. Deze smartphone van één van de toffe Catapistas gaat nu 1 jaar en 10 maanden mee, maar is natuurlijk bedoeld om nog véél langer te dienen. Hij is zo gemaakt dat alle individuele onderdelen makkelijk vervangen kunnen worden als er wat aan scheelt. De laatste versie van de Fairphone is modulair opgebouwd zodat alle onderdelen nog makkelijker vervangen kunnen worden en onderdelen compatibel zijn. Dat wil ook zeggen dat wanneer je nu ineens een betere camera nodig hebt of de technologie verbetert, je enkel het camera onderdeel moet vervangen. De rest blijft zoals het is. Zo is het naar hun eigen zeggen “de eerste telefoon die met de jaren beter wordt”.


De fairphone is eerlijk gemaakt en voorzien om lang mee te gaan.

4. Word Catapista!

In november vorig jaar startte CATAPA een nieuwe campagne: Make ICT fair! Een project dat de komende jaren moet zorgen voor meer bewustwording, meer kennis en transparantie van de productie (van ontginning tot bij de consument), lobby voor een verantwoorde aankoop door publieke instellingen en bij investeringsmaatschappijen, etc. CATAPA is daarom altijd op zoek naar vrijwilligers. Wees welkom om ons geweldig team te versterken.


De Catapistas met hun nieuwe campagne “Make ICT fair!”

Laat een reactie achter:

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.